Svensk klassiker: wat is het en is het iets voor jou?

Wat is Svensk klassiker?

Vorig jaar zat ik ergens aan het Vänernmeer, fiets tegen een boom, een kop koffie in mijn hand. Dag vier van de Vänerleden — 653 kilometer rond het meer, volledig bikepacked. Ik sliep buiten, at wat ik bij me had, en fietste elke dag verder. Geen hotel, geen planning tot op de minuut. Gewoon rijden.

Dat is het soort reizen dat ik begrijp.

Wat is Svensk klassiker dan precies? Dat vroeg ik me ook af. Niet in Zweden, maar gewoon thuis — aan de barbecue van mijn buurman.

Svensk klassiker: vier wedstrijden, één idee

Svensk klassiker is een Zweeds sportinitiatief waarbij je vier klassieke massa-evenementen afwerkt. Elk evenement heeft zijn eigen discipline, zijn eigen afstand, zijn eigen karakter. Samen vormen ze een soort onofficieel nationaal parcours voor mensen die willen weten waar hun grenzen liggen.

De vier onderdelen zijn:

Vasaloppet — 90 kilometer langlaufen, van Sälen naar Mora
Vätternrundan — 315 kilometer fietsen rond het Vättenmeer, binnen 24 uur
Vansbrosimningen — 3 kilometer open-water zwemmen in de Västerdalälven
Lidingöloppet — 30 kilometer traillopen op het eiland Lidingö bij Stockholm

Je doet ze niet op één dag. Je plant ze over maanden of zelfs jaren. Elk onderdeel telt apart. Wie alle vier afwerkt, is een klassiker.

Er bestaat ook een Tjejklassiker — dezelfde structuur, maar specifiek voor vrouwen, met iets kortere afstanden bij sommige onderdelen.

Hoe ik ervan hoorde

Mijn buurman is geen sporter. Goed eten, goed drinken, dat wel. We stonden aan de barbecue toen ik vertelde over de Vänerleden. Hij luisterde, knikte beleefd, en zei toen iets in de trant van: "Dat klinkt al belachelijk genoeg. Maar ken je Vätternrundan? 315 kilometer op een fiets in 24 uur. Wie dat doet, is gek." Hij bedoelde het als afschrikking. Ik noteerde het mentaal als doel.

Een paar weken later zat ik online alles te lezen over Vätternrundan. En ergens in dat leeswerk stuitte ik op de term Svensk klassiker. Vätternrundan bleek geen losstaand evenement te zijn. Het is één been van vier.

Vätternrundan: waarom dit als eerste

Ik had niet bewust gekozen om de klassiker te doen. Ik had gekozen om Vätternrundan te doen. Dat de rest er ook bij kan, is mooi meegenomen. Of misschien is het ook wel de bedoeling — eenmaal begonnen, wil je weten of je het kunt afmaken. 315 kilometer fietsen in 24 uur is geen toertochtje. Het evenement vertrekt vanuit Motala, volgt het Vätternnmeer in een grote lus, en eindigt terug in Motala. De tijdslimiet is strak. Wie te traag is, valt af bij controlepunten onderweg.

Deelnemers worden ingedeeld op basis van verwachte snelheid. De snelste groepen vertrekken eerst, de langzamere groepen later. Dat klinkt logistiek, maar het heeft ook een praktisch effect: als je traag vertrekt, rijd je een groot deel van de nacht. Dat is geen probleem — maar het is iets om rekening mee te houden als je je inschrijft.

Ik fiets al jaren. De Vänerleden vorig jaar was de langste rit die ik ooit deed — maar verspreid over acht dagen. Vätternrundan is anders. Eén rit. Geen slaap. Geen tweede dag om bij te komen. Ik wil weten of ik dat kan.

Wat je moet weten als je de klassiker overweegt

Je hoeft de vier onderdelen niet in volgorde te doen. Er is geen vaste volgorde. Je kunt beginnen met zwemmen, eindigen met skiën, of precies andersom. Zolang je alle vier afwerkt, telt het. Om een diploma te krijgen moet je ze wel binnen 12 maand allemaal doen en dan is het wel echt een jaar stevig trainen want het is natuurlijk wel echt een full body fitness test om het volledig te doen. Als je het enkel doet voor een medaille mag je ze ook op een langere tijd afwerken. Maar dan krijg je natuurlijk geen diploma. Pick your poisson zeg maar.

Er is geen tijdslimiet voor de klassiker zelf. Alleen per evenement gelden tijdsgrenzen. De klassiker als geheel kun je over meerdere jaren spreiden. Dat is ook hoe de meeste mensen het aanpakken.

Inschrijving per evenement verloopt apart. Je schrijft je niet in voor de klassiker als pakket. Je schrijft je in voor elk evenement afzonderlijk, via de eigen website van elk evenement. Vasaloppet en Vätternrundan zijn populair bij die twee is er een lotingssysteem of zijn plaatsen snel vol.

Het zijn geen wedstrijden voor professionals. De grote massa deelnemers is gewone mensen die sport serieus nemen. Je hoeft geen topsporter te zijn. Je moet wel realistisch zijn over je voorbereiding.

Zweden is anders als decor dan als bestemming. Wie de klassiker doet, ervaart Zweden op een manier die weinig reizigers kennen. Niet als toerist, maar als deelnemer in iets wat al decennia bestaat. De evenementen zijn verweven met hoe Zweden naar sport en natuur kijken — friluftsliv heet dat, het gewone leven buiten.

Is de klassiker iets voor jou?

Dat hangt af van wat je zoekt. Als je één keer iets wil doen dat zwaar is maar te overzien, kies dan één onderdeel. Vätternrundan of Vasaloppet zijn elk op zich al een project. Als je wil weten wat je kunt als je alle vier afwerkt als de combinatie je aanspreekt, als het idee van een multi-jaar project je motiveert dan is de klassiker iets voor jou.

Ik doe het om te beginnen. Niet omdat ik zeker ben dat ik alle vier ga afwerken. Maar mijn buurman zei dat het gek was. Soms is dat genoeg reden.